PRZEMOC DOMOWA MOŻE DOTKNĄĆ KAŻDEGO BEZ WZGLĘDU NA WIEK, PŁEĆ, STATUS SPOŁECZNY!

Przemoc domowa określona jest w ustawie z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. z 2024 r., poz. 424). Ilekroć mowa o „przemocy domowej – należy przez to rozumieć jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej”.

Wyróżnia się następujące rodzaje przemocy:

  • przemoc fizyczna – są to wszelkie działania polegające na użyciu siły i prowadzące do naruszenia nietykalności cielesnej, narażające osobę na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia. Do przemocy fizycznej zalicza się m.in.:
    –bicie, kopanie, popychanie, szarpanie,
    –policzkowanie i inne uderzenia,
    –duszenie lub ograniczanie swobody ruchu,
    –używanie przedmiotów w celu wyrządzenia krzywdy,
    –powodowanie obrażeń ciała w inny sposób.
    Może prowadzić do poważnych urazów, trwałego uszczerbku na zdrowiu, a także długotrwałych skutków psychicznych, takich jak lęk, stres czy obniżone poczucie bezpieczeństwa.

     

  • przemoc psychiczna – stanowi formę naruszenia godności i integralności psychicznej człowieka, która – ze względu na brak widocznych śladów fizycznych – jest szczególnie trudna do rozpoznania. Stwarza szerokie pole do nadużyć wobec drugiej osoby, często pozostając przez długi czas niezauważona zarówno przez otoczenie, jak i przez samą osobę jej doświadczającą.
    Ofiara przemocy psychicznej nierzadko nie ma świadomości, że jej prawa i granice są naruszane. Długotrwałe oddziaływanie sprawcy może prowadzić do obniżenia poczucia własnej wartości, dezorientacji oraz trudności w ocenie własnej sytuacji.
    Do najczęstszych form przemocy psychicznej należą w szczególności:
    –systematyczne krytykowanie, ośmieszanie lub poniżanie,
    –    podważanie kompetencji i wartości drugiej osoby,
    –    manipulowanie informacjami, w tym tzw. gaslighting (celowe wprowadzanie w błąd i podważanie postrzegania rzeczywistości przez ofiarę).
    Gaslighting to taka forma manipulacji, w której osoba stosująca przemoc np. zaprzecza faktom, podważa ocenę sytuacji drugiej osoby, kwestionuje jej wspomnienia, a nawet zdrowie psychiczne. Może zarzucać osobie, którą krzywdzi przesadzanie, dramatyzowanie, histeryzowanie, przewrażliwienie, mówić takie rzeczy jak: „Nic takiego nie mówiłem/ nie zrobiłem”, „Tylko żartowałam”, „Masz przywidzenia” itp. Może ją dyskredytować w oczach innych czy podważać jej wiarygodność. W efekcie osoba doznająca przemocy zaczyna wątpić w swoje odczucia, w siebie , w swój ogląd rzeczywistości i staje się coraz bardziej niepewna, przestraszona i zawstydzona.
    –stosowanie tzw. silent treatment (celowe ignorowanie, „ciche dni”),
    –    wzbudzanie poczucia winy i odpowiedzialności za działania sprawcy (guilt-tripping),
    –    szantaż emocjonalny (emotional blackmail),
    –    kontrolowanie kontaktów społecznych i izolowanie od bliskich,
    –naprzemienne okazywanie aprobaty i odrzucenia (intermittent reinforcement), wzmacniające zależność emocjonalną,
    –    tzw. hoovering (działania mające na celu ponowne wciągnięcie ofiary w relację, np. poprzez obietnice zmiany, okazywanie nagłej troski lub wywoływanie poczucia winy po okresie dystansu):
    Hoovering po angielsku znaczy odkurzanie odkurzaczem, a także, bardziej metaforycznie – wciąganie, wsysanie. W kontekstach psychologicznych mówi się o hooveringu, gdy mimo zakończenia relacji albo próby jej zakończenia osoba próbuje na powrót wciągnąć byłego partnera do związku, przy czym jest to działanie intensywne i podstępne. Osoba stosująca ten rodzaj manipulacji często nie przyjmuje do wiadomości rozstania, zachowuje się tak, jakby związek trwał.  Dzwoni, wysyła SMS-y, zamieszcza komentarze, lajkuje zdjęcia na portalach społecznościowych, nachodzi w domu, wpada do pracy, wysyła prezenty, wyznaje miłość, proponuje wspólne aktywności. Nie mówi przy tym wprost, że pragnęłaby powrotu relacji –raczej kontynuuje relację, jakby nic się nie zdarzyło. Może też odwoływać się do poczucia litości i winy, mówić, jak bardzo jest samotna, jak bardzo tęskni, jak wspaniale było jej w związku itd.
    –wywieranie presji psychicznej oraz stosowanie gróźb.

    Ze względu na swoją specyfikę przemoc psychiczna może prowadzić do poważnych konsekwencji dla zdrowia psychicznego i emocjonalnego osoby jej doświadczającej, w tym do stanów lękowych, depresji oraz utraty poczucia własnej wartości.

     

  • przemoc seksualna – polega na wymuszaniu niechcianych przez osobę pokrzywdzoną zachowań naruszających godność, nietykalność cielesną lub wolność, w tym seksualną osoby pokrzywdzonej w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych osoby stosującej przemoc;

  • przemoc ekonomiczna – to działania ograniczające lub pozbawiające  osobę pokrzywdzoną dostępu do środków finansowych lub możliwości podjęcia pracy lub uzyskania samodzielności finansowej. Przemoc ekonomiczna może przejawiać się m.in. poprzez:
    –kontrolowanie wydatków i narzucanie sposobu gospodarowania pieniędzmi,
    –odbieranie wynagrodzenia lub uniemożliwianie dostępu do własnych środków finansowych,
    –zakazywanie podjęcia pracy lub utrudnianie zatrudnienia,
    –zmuszanie do rozliczania się z każdego wydatku,
    –zaciąganie zobowiązań finansowych na nazwisko ofiary bez jej zgody,
    –ograniczanie dostępu do podstawowych dóbr i zasobów.

  • zaniedbanie – polegające na umyślnym działaniu lub zaniechaniu, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej. Niejednokrotnie wyraża się ono w odrzuceniu emocjonalnym dziecka przez dorosłych, braku zainteresowania jego rozwojem i problemami. Do przejawów zaniedbania zalicza się m.in.:
    –brak zapewnienia odpowiedniego jedzenia, odzieży i schronienia,
    –brak zainteresowania rozwojem dziecka, jego sytuacją szkolną oraz stanem emocjonalnym,
    –niewywiązywanie się z obowiązku opieki nad osobami chorymi, w tym celowe niepodawanie leków, brak organizowania wizyt lekarskich oraz ignorowanie stanu zdrowia,
    –ogólny brak wsparcia, troski i zaangażowania w potrzeby osoby zależnej.

  • cyberprzemoc – to zachowania istotnie naruszające prywatność osoby pokrzywdzonej lub wzbudzające u niej poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia, w tym podejmowane za pomocą środków komunikacji elektronicznej;
  • nadopiekuńczość – często postrzegana jest jako wyraz troski, może być subtelną formą przemocy psychicznej ograniczającą wolność, niezależność i rozwój dziecka. Przejawia się jako nadmierna kontrola, manipulacje emocjonalne, ingerencja w życie dziecka, pozbawiając go autonomii i możliwości samodzielnego podejmowania decyzji.

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Lubinie w trosce o osoby znajdujące się w sytuacji kryzysowej, które doświadczyły przemocy domowej

uprzejmie informuje, iż w siedzibie Powiatowego Centrum przy ul. Składowej 3 w Lubinie udzielane jest bezpłatne specjalistyczne poradnictwo:

  • psychologiczne, od poniedziałku do piątku w godz. 7:30-15:30,  

  • prawne, środy w godz. 08:30-10:30, czwartki godz. 08:00-15:30,

  • socjalne, od poniedziałku do piątku w godz. 7:30-15:30.

W sytuacjach nagłych, kryzysowych istnieje możliwość udzielenia natychmiastowej pomocy specjalistycznej.

Powiat Lubiński zapewnia również tymczasowe schronienie osobom doznającym przemocy domowej oraz znajdującym się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej i kryzysu w dwóch mieszkaniach prowadzonych przez Ośrodek Interwencji Kryzysowej Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Lubinie.

Osoby znajdujące się w kryzysie, rodziny doświadczające przemocy proszone są o kontakt z Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Lubinie przy ul. Składowej 3 bądź pod numerem telefonu 76 847 96 91.

Osoby do kontaktu: Ewa Rygalska, Natalia Malczyńska, od poniedziałku do piątku w godz. 7:30 – 15:30.